O kilka dni później weszłam do jej mieszkania, żeby pokazać jej lekcje. Bożena stała w progu i z zadowoleniem powiedziała: „No, Renatko, wreszcie ktoś tu zrobi porządek”. A potem dodała coś, co mi utkwiło w pamięci: „Człowiek wejdzie do was, a tu pies, kłaki, stare szmaty, miska jak ze złomu”. Minęłam ją bez słowa i zajrzałam do kuchni.
Ojciec siedział tam w swoim starym fotelu, z kubkiem herbaty, rękami pachnącymi drewnem, i głaskał bruna po głowie, mówiąc cicho: „No co, stary, my się jeszcze trzymamy, prawda? ”. Przycisnęłam koc do piersi i poczułam, że coś we mnie pęka. Kiedy wróciłam do przedpokoju, Bożena stała z urażoną miną.
„No nie wierzę” – powiedziała i poszła do łazienki. Ja tymczasem strzepnęłam koc nad wanną, zaniosłam go do kuchni i położyłam przy kaloryferze. Zapytała jeszcze: „No i co, pilnujesz majstra? ”, a Stefan tylko mrugał do psa.
W końcu zabrałam go do siebie. Bożena tłumaczyła, że raz, że pies, dwa, że stary, trzy, że w bloku to same kłopoty. Nie. Nie chodziło o to.
Tylko że po drodze nigdy nie przychodziło mi do głowy jedno proste słowo. Bruno wracał do siebie powoli. Bożena dzwoniła do niego codziennie. „No przecież wydałam pieniądze, Grzesiu” – mówiła, a Grzegorz odpowiadał półgłosem, takim, jakim mówi się do kogoś, kogo nie chce się zdenerwować jeszcze bardziej.
Dopiero gdy powiedziała, że wydała pieniądze na remont pokoju, w którym już nikt nie mieszka, chyba pierwszy raz dotarło do niego, że nie chodziło o psa, zapach ani starą rzecz wyciągniętą ze śmieci. Kilka dni później przyszła do mnie z kluczami. „Jadę do siostry pod Inowrocław” – powiedziała i zostawiła je na stole. Długo stałam pod drzwiami jej mieszkania, zanim włożyłam klucz do zamka.
Człowiek wchodzi, nalewa wody do konewki, robi swoje i wychodzi. Na klatce pachniało kapustą, mokrymi butami i płynem do podłóg. Przeszłam prosto do kuchni. Podlewałam kwiaty, obrywałam suche liście, obracałam doniczki do słońca.
Na rdzawej śrubie, na starej półce, która odchodziła od ściany, wrócił do mnie głos Bożeny. Zamknęłam balkon, wyszłam z mieszkania i pojechałam do sklepu ogrodniczego na drugim końcu osiedla. Wróciłam z dwiema torbami świeżej ziemi, jednakowymi grafitowymi donicami, nowymi podstawkami i małą paczką nawozu do kwiatów. Te same rośliny, a jednak jak z katalogu z marketu budowlanego.
Dokładnie takie słowa przyszły mi do głowy i aż mnie zabolało, że brzmią tak znajomo. Kiedy skończyłam, Bożena stała w drzwiach. „Jakim prawem weszłaś do mojego domu i wyrzuciłaś moje rzeczy? ” – powiedziała, a ja zamarłam.
Grzegorz odruchowo wyciągnął rękę do matki, ale ona odsunęła się, jakby nie chciała, żeby ktokolwiek widział jej słabość. „Nie mieszaj psa do człowieka” – odpowiedziała i wyszła. Potem Grzegorz jeździł do matki sam. Raz przywiózł jej ziemię do kwiatów, bo sama nie chciała dźwigać.
Przyniosła ją do domu, wytarła i postawiła za szafką. A potem Bruno po prostu nie wstał do miski. Zadzwoniłam do Grzegorza. Chodziłam od drzwi do okna, od okna do bruna i czułam, że panika podchodzi mi do gardła.
„Poczekaj, zadzwonię do mamy” – powiedział. Spodziewałam się komentarza o zapachu, o sierści, o tym, że trzeba było wcześniej iść do lekarza. Ale Bożena powiedziała tylko: „No już, staruszku, pojedziemy do lekarza”. Sąsiad Bożeny pomógł znieść psa do samochodu.
W klinice pachniało mokrą sierścią, środkami do dezynfekcji i kawą z automatu. Weterynarz powiedział, że to starość, że stres mógł zrobić swoje. Po prostu łzy same spłynęły mi po policzkach, jakby ciało dopiero teraz pozwoliło sobie odetchnąć. „Ani do koca, ani do miski, ani do twoich wspomnień” – powiedziała cicho Bożena.
Po powrocie do mieszkania Bruno leżał zmęczony, ale spokojniejszy. Potem powoli, bez wielkich słów, zaczęłyśmy naprawiać to, co same popsułyśmy. Grzegorz zrobił dla matki nowe donice, podobne do tamtych, ciężkie i proste.
Do jednej włożył od środka tę jedyną deskę, którą Bożena odnalazła przy śmietniku.
