Są sprawy, które formalnie mają swój koniec. Jest wyrok, jest kara, są lata spędzone za kratami i dzień, w którym człowiek wychodzi na wolność. Dla prawa pewien etap zostaje wtedy zamknięty. Dla ludzi jednak nie wszystko kończy się w chwili, gdy otwierają się drzwi więzienia.
Tak właśnie wraca historia Szymona z Będzina, chłopca, którego Polska przez długi czas znała nie z imienia, ale z czerwonej kurteczki.
W 2010 roku w Cieszynie znaleziono małe dziecko. Przez wiele miesięcy śledczy nie wiedzieli, kim jest chłopiec, skąd pochodzi i dlaczego nikt nie zgłasza jego zaginięcia. W normalnym świecie rodzina powinna szukać dziecka od pierwszej godziny. Powinny być telefony, apele, plakaty, rozmowy z policją i rozpaczliwe pytania zadawane każdemu, kto mógł cokolwiek widzieć.
Tutaj najgłośniejsza była cisza.
Dopiero po blisko dwóch latach prawda zaczęła wychodzić na jaw. Chłopczyk z Cieszyna okazał się Szymonem z Będzina, niespełna dwuletnim dzieckiem, którego historia prowadziła nie do obcych ludzi, ale do własnego domu. To był moment, w którym sprawa przestała być tylko tajemnicą śledczą, a stała się jednym z najbardziej bolesnych pytań o rodzicielstwo, odpowiedzialność i milczenie dorosłych.
Rodzice Szymona zostali skazani. Beata Ch. odbyła karę 13 lat więzienia i wyszła na wolność. Według doniesień mediów jeszcze za kratami miała zmienić imię i nazwisko, a po wyjściu nie wróciła do dawnego otoczenia. Rodzina nie chce jej znać, nie chce jej przyjąć i nie chce wracać do więzi, które dla wielu zostały zerwane bezpowrotnie.
Ojciec chłopca, Jarosław R., został skazany na 15 lat więzienia i nadal odbywa karę. Według medialnych informacji na wolność ma wyjść w 2027 roku.
I właśnie tutaj zaczyna się najtrudniejsza część tej historii.
Bo można powiedzieć, że sąd wydał wyrok. Można powiedzieć, że matka odbyła swoją karę. Można powiedzieć, że system prawny zrobił to, co przewidują przepisy. Ale czy społeczeństwo jest w stanie przyjąć tak prostą odpowiedź, kiedy wraca obraz dziecka, które przez prawie dwa lata było dla Polski chłopcem bez imienia?
Szymon miał niespełna dwa lata. Nie mógł sam opowiedzieć, co działo się w jego życiu. Nie mógł zadzwonić po pomoc. Nie mógł zostawić listu, w którym wyjaśni, kto powinien był go chronić. Po wszystkim została tylko sprawa, akta, wyroki i pamięć ludzi, którzy do dziś nie potrafią pogodzić się z tym, że tak małe dziecko mogło zniknąć z własnego świata, a prawda przez tak długi czas nie wychodziła na jaw.
Najbardziej poruszające nie jest nawet to, że Beata Ch. wyszła na wolność. Prawo przewiduje koniec kary. Najbardziej poruszające jest pytanie, czy po takich sprawach ktokolwiek naprawdę może wrócić do zwykłego życia, gdy po drugiej stronie jest dziecko, którego życie zakończyło się, zanim zdążyło się na dobre zacząć.
Rodzina, według doniesień, odcina się od kobiety. To pokazuje, że poza wyrokiem sądu istnieje jeszcze inny wymiar odpowiedzialności — społeczny, rodzinny i moralny. Można odzyskać wolność w sensie prawnym, ale nie da się zmusić ludzi, by zapomnieli.
Szymon nie powinien być zapamiętany jako „chłopczyk w czerwonej kurteczce”.
Powinien być zapamiętany jako dziecko, które miało imię, dom i prawo do bezpieczeństwa.
Dlatego ta sprawa wraca nie po to, by epatować bólem, ale po to, by przypominać, że w historii każdego skrzywdzonego dziecka najstraszniejsze bywa nie tylko to, co zrobił sprawca. Czasem najtrudniejsza do zniesienia jest cisza tych, którzy powinni jako pierwsi krzyczeć o pomoc.
Czy Waszym zdaniem odbycie kary powinno zamykać społeczną dyskusję w takiej sprawie?
A może są tragedie, przy których pamięć ludzi jest jedynym sposobem, by dziecko nie zostało po raz drugi zapomniane?
